Akvaryumda karides bakmaya başlayınca en çok dikkatimi çeken şey ilk günden sonra akvaryumu kaplayan karides ölüleri oldu. Yukarıdaki fotograftaki gibi içi boş karides kabuklarını akvaryumun her yanında görünce insan ister istemez tedirgin oluyor. Küçücük canlıların arasından yer değiştirmeye uyum sağlayamayanlar olacağını tahmin ediyordum ama gördüğüm manzara gerçekten kötüydü.
Meğer bu keratalar su değerlerinde değişiklik olunca yapıyorlarmış bunu. Birini kabugunu bir bitki yaprağında değiştirirken görünce anladım mevzuyu ;) İnternete bakınca bu kabukları daha sonra yediklerini okumasam bile koca akvaryumdan toplamazdım onları ama yine de kabukların da işe yaradığını öğrenmem iyi oldu.
Yıllar önce küçücük aldığım 7 melek balığından elimde kalan son çifti geçen gün elimden çıkardım. Hemen hemen her yedi günde bir yumurtlayan bu çiftten hiç yavru alamamış olsam bile formları çok düzgün balıklardı ve ben de çok alışmıştım onlara. 400 litrede bir çift olarak yaşadıklarından çok huzurlu hayvanlardı ama yanlarındaki cüce vatozların yavrularını da avlıyorlardı. Ayrılık zor oldu ama onların yerine aldığım karidesler de pek hoşuma gitti.
Şubat ayında biraraya geldiğimiz ekipten neredeyse kimsenin olmadığı bu buluşma kordonda Takıl Kafe'de gerçekleşti. Katılanların yarısı bitkili akvaryum meraklısı olması gevezeliğin daha çok o tarafta dönmesine neden oldu. Benim haricimde önemli bir çoğunluk dalgıçlıkla da ilgiliydi. Birlikte dalma planları yaptılar. Ben de buluşmaya katılan arkadaşlardan Şenol'la anlaşıp evdeki akvaryumumu karides akvaryumuna dönüştirmeye karar verdim. Perşembe veya cuma gününe kadar elimdeki bir çift meleği verip 100 kadar karides almış olacağım. Keşke meleklerden yavru alabilmiş olsaydım ama olmadı.
Bundan sonra 400 litfrde karides bakacağım bakalım nasıl olacak.
400 litrelik akvaryumumda bir çift melek var diye bahsediyordum hep. En büyüğü 6 cm boyunda olan cüce vatozları çoğunlukla söylemeyi bile unutuyordum. Okulda iki yaşında balıklarım olduğundan erişkin cüce vatozlarım başlarındaki çıkıntıların nasıl olduğunu biliyordum. Her ne kadar yukarıdaki fotograftaki kırık testinin ağzında bekleyen bir balık görsem de bunu balıkların bölgeci olmalarına bağlıyor ve yavrulamış olmalarını aklımdan geçirmiyordum. Meleklerin döktükleri yumurtalara çok odaklanmışım demek ki.
Bu akşam akvaryuma dikkatlice bakınca 1 cm kadar olmuş bir cüce vatoz yavrusu gördüm. Heyecanla etrafa bakınca her yerde sevimli yavrucakları görmeye başladım. Melekler çok avcı hayvanlar olmalarına rağmen yanlarından geçip gidiyor, saldırmıyorlar yavrulara. Ben onları farkedene kadar yavrular kendilerini kurtaracak boya gelmişler bile. Onlar için ayrıca bir yemleme yapmam gerekmez artık.
Çanakkale çok küçük bir şehir olduğundan akvaryumcu sayısı da pek az. Bu akvaryumcular hakkındaki izlenimlerimi paylaşmak için bir seri yazı yazmayı planlıyorum. Akvaryumcuların erişim bilgilerini (adres, telefon) foursquare'deki sayfalarına girip burada linklerini vereceğim.
Onaltı yıldır tanıdığım İlhan Oytun'un sahibi olduğu İlhan Akvaryum Çanakkale'nın en eski akvaryumcusu. Sadece balık satmıyor İlhan Akvaryum; muhabbet kuşu ve su kaplumbağası da bulunuyor. Ara ara papağan da bulunuyor olsa bile muhabbet kuşu ve diğerleri çoğunlukla yerli üretim hayvanlar oluyor.
Balık ise çoğunlukla İzmir'deki toptancılardan alınan yerli üretimler ve nadiren ithal balıklar olarak bulunuyor. Dönem dönem kendi üretimi olan chiclid'leri de bulmak mümkün oluyor. Fiyatlar bazen ortalamanın altında bazen biraz üzerinde seyrediyor ama acemi hobicinin gidip kazıklanacağı bir yer değil İlhan Akvaryum. İlhan Oytun sadece satış olsun diye her cins balığı bir biriyle yaşar diye satan akvaryumculardan değil. Son yıllarda yaşadığı sağlık problemleri yüzünden daha sıklıkla kapalı olsa da hem güvenle alış veriş yapabileceğiniz hem de hobiniz üzerine muhabbet edebileceğiniz bir akvaryumcu olarak önerebilirim size.
Bu pazar akvaryum.com üyesi akvaristlerden oluşan bir grupla buluşma fırsatımız oldu. Değişik yaş gruplarından ve mesleklerden arkadaşlarla balıklar ve bitkiler hakkında bolca gevezelik ettik. Daha önceki buluşmalara katılanlardan bir ben vardım galiba. Genç arkadaşların bu kadar bilgili, ilgili olmaları çok sevindiriciydi. Buluşma bende de akvaryumda bazı şeyleri değiştirme isteği uyandırdı yine.
Geçenlerde akvaryumda 3 çift melek olduğundan yumurtaların ertesi güne çıkmadığını yazmıştım. Aradan geçen zamanda 2 çifti arkadaşlara verdim ve sadece bir çift balık kaldı. Bende kalacak balıkları seçerken bir önceki yazıda bahsettiğim çiftin dişisini ve onun son birlikte yumurtladığı diğer erkeği aldım. Acaba bu ikisi bir çift olacak mı diye düşünürken, aradan iki hafta geçti ve dün akşam yeniden yumurtladılar. Bu sefer yumurtalara saldıran olmadığından ilk defa ertesi sabah yumurtaları görebildim akvaryumda. Umuyorum yumurtadan çıkan yavruları da görüp buraya yazabilirim.
Bitkili akvaryumların önemli sorunlarından biri yosundur. Aydınlatmanın ve bitkiler için akvaryuma eklediğimiz besinlerin yosunlar üzerinde oldukça fazla etkisi olsa da akvaryumda yosunla mücadele edebilecek canlılar bulundurmak işe yarayacaktır. Ben bu işe yarasınlar diyerek 2 ile 4 cm arasında boyları olan 10 adet cüce vatoz besliyorum. Hiç bir işe yaramıyor olsalar bile çok severek bakacağım hayvanlar arasında yeralıyor cüce vatozlar. Bulundukları akvaryumda mutlaka üzerinde kamufle olabilecekleri kütükler bulunmalı ve gübreleme çok dikkatli yapılmalı bu yavrucakların sağlığı için.
Peki yosunla mücadelede işe yarıyorlar mı? Akvaryumumdaki bir kayanın vatozları yeni aldığım zamandaki bir görüntüsünü koydum yukarıya. Yaklaşık üç ay sonra üzeri yosunla dolu bu kayanın hali şöyle oldu:
Fotograftan yeterince belli oluyor mu bilemiyorum ama vatozlar yem yesin diye özellikle karanlıkta yemleme yapmama rağmen yosunları da çok severek yiyor keratalar. Akvaryumda melekler olduğundan karides beslemek gibi bir seçeneğim olmayınca bu sevimli canlılardan başka kolay bulunur bir seçeneğim yoktu. Belki yetişkin boya ulaştıklarında, üreme aşamasıda problem olabilir ama o zaman da onları verecek bir meraklı mutlaka bulunur eminim. Siz de pıtır pıtır gezmelerini severseniz işe yarar mı diye düşünmeyin, alın.
3 yıl önce aldığım küçücük 7 tane melek aradan geçen zamanda oldukça büyüdü. Tabi 400 litre akvaryumda sadece onlar ve birkaç cüce vatoz olduğundan yüzecek çok yerleri vardı ve iyi de beslendiler. Yetişkin boya ulaştıklarında eşlerini de seçtiler. 7 balık içinden büyük şans eseri 3 çift çıktı. Bölgeci hayvanlar olduklarından akvaryumun belli yerlerini sahiplendiler ve oralara bayağı sık aralıklarla yumurta döktüler. Yumurtaları diğerilerinden koruyamadıklarından ertesi güne kadar bile dayanamadı yumurtalar ama setretmesi bile çok zevkli oldu her seferinde. Evdeki akvaryum sayısını arttırmadan ve akvaryumu bölmeden yavru almak imkanı olmadığını bildiğimden geçen haftasonu bir çifti bir arkadaşıma verdim. Böylece evde sadece 5 melek kaldı.
Peki bu yazıyı neden yazıyorum? Yukarıdaki videoda yaklaşık 2 yıldır birlikte gezen ve defalarca yumurtlamış olan bir çift melek var. Videonun ortalarına doğru sağ taraftan üçüncü bir balık geliyor ama yumurtlayan çiftin erkeği kendilerini rahatsız etmeye çalışan erkeği kovalıyor. Bu sık rastlanan sahne bana da ilginç gelmemişti bu kaydı yaparken. İki erkek balık da yaklaşık aynı büyüklükte olduklarından bu dişinin neden daha az renkli olanı seçtiğini merak ediyordum. Belki daha anlayışlı olduğundandır filan (!) diye düşünüyordum.
Bu akşam daha önce görmediğim birşey oldu ve videodaki sarı dişi melek daha önce birlikte yumurta döktükleri eşiyle değil diğer erkek melekle akvaryumun başka bir köşesine yumurtladı. (Belki bilmeyenler olabilir diyerek not düşeyim; normalde melek balıkları görücü usulü ile çoğalmazlar. Bir sürü içinde kendi eşlerini seçerler ve onunla yumurtlarlar. Yani akvaryumcudan bir dişi bir de erken balık alsanız bunların çoğalması düşük ihtimaldir.) İşin daha garibi yumurtalarını döken dişi balık onları beklemesi gerekirken hiç oralı olmadı. Yumurtaları bırakıp eski eşinin olduğu bölgeye geri döndü. Elbette hayvanlarda sadakat, aldatma gibi kavramlar olmasını beklemiyorum ama yıllardır gördüğümden ve kitaplarda okuduklarımdan farklı bir durum olunca beni de şaşırttı bu olanlar.
Tam da kalan balıklardan üçünü daha akvaryumdan çıkarayım ve bir çift kalsın, onlar da yavrularını görebilsinler diye düşünürken kafamı karıştırdı keratalar. Ben seçseydim kesinlikle videodaki sarı dişiyi ve videoda kovalanan erkeği seçerdim kalmaları için. En gösterişli balıklar onlar sonuçta. Ama farklı eşleri olduğundan sadece onları bıraksam yumurtlamazlar diyordum ama bu akşam olanları gördükten sonra fikrim değişti galiba. Belki önümüzdeki haftalarda bu çiftin yavrulama maceralarını görebiliriz burada.
