Showing posts with label aquascape. Show all posts
Showing posts with label aquascape. Show all posts

Tuesday, August 5, 2008

Su Altı Peyzajı Hakkında: Odak Ve Altın Oran

Su altı peyzajı son derece kişisel bir şeydir. Onun içindeki estetik de özneldir. Bununla birlikte bin yıllık süreçte insanoğlu estetiğe (elbette batılı güzellik anlayışına dayanan) dair bir bilgi birikimi de oluşturmuştur. Bu felsefenin iki noktasının aydınlatılmasının faydalı olacağını düşünüyorum.

Odak Noktası

Odak fikrine sanatın tüm alanlarında sıkça rastlanır. Odak, tasarımcının öne çıkmasını umduğu şeyi ana nokta olarak sunar. Harika bir düzenlemenin sadece bir odak noktası olur. Geri kalan herşey ikincil plandadır. Çok fazla odak noktası doğru bir gözlem yapmayı zorlaştıracak ve sanat eserindeki mesajın algılanmasını imkansız hale getirecektir. Su altı peyzajında odak noktası kaya, kök ve renk bile olabilir. Düzenlemenin biçimi, bitkilerin şekli, büyüklüğü ve oranı gibi etkenler odak noktasının oluşturulmasında etkilidir.

Bu yüzden su altı peyzajından önce tasarımımın sahip olmasını istediğim temayı şekillendirmeye çalışırım. Tema gerekli malzemeler bir araya getirilmeden önce belirlenmelidir. Eğer malzemelerinizi alırken plan yaparsanız sonuçta ortaya çıkacak ürün istediğiniz şeye daha az benzeyecektir. Tecrübeli bir akvaryum düzenleyicisi tasarımının kurulumdan önce ve sonraki yerleşim planlarını hesaplayabilir. Hatta tasarıma başlamadan detaylı çizimler yapabilenler bile mevcuttur. Bu yüzden bazı tasarımcıların temkinli görünmediklerine bakmayın, onlar bir çok defa başlamadan önce gerekli her şeyi hesaba katmışlardır. Sabır ve tecrübe onları su altı peyzajında istediklerini yapabilecek konuma getirmiştir. Bir çok kişi sıklıkla aklındaki tüm fikirleri bir tankta gerçekleştirmek ister ve sonuçta anlaşılmaz bir tasarım ortaya çıkar.






Altın Oran

Altın oran matematiğin çok eski konularından biridir. Günümüzün teknolojileri ve matematik teorileriyle bile kolayca açıklanamayan büyüleyici bir niteliğe sahiptir. Altın Oran'ın amacı estetik açısından en uygun orantılılığı bulmaya çalışmaktır.

Bir akvaryum düzenlemesinde kompozisyon en belirleyici etkendir. Kompozisyon sanatsal anlayışı ifade eden bir terimdir. Tasarımın güzelliğinin yanında içerdiği temayı da sunarken, kayalar, kökler ve/veya bitkiler ve onların birbirleriyle göreceli konumlarından oluşan bir hacim kullanılır. Bütün bunlar tankın tam bir bütünlük içinde olmasını sağlarlar.

Altın Oran yaratıcı sanatlarda kullanılan bir tekniktir. Temeli basit bir matematiğe dayanmaktadır. Bir AB doğru parçasını bu noktaların arasındaki bir C noktasından ikiye bölelim. Böylece AC ve CB doğru parçalarını elde etmiş oluruz. Eğer AC'nin AB'ye oranı CB'nin AC'ye oranına eşitse bu orana Altın Oran denilmektedir. Bu oran hesaplandığında 1.618'e 1 ya da 1'e 0.618 elde edilir.

Bu sayılar bazılarının kafasını karıştırabilir. Yani akvaryum düzenlemesi yapmak için hesap makinası mı kullanmamız gerekir? Gerçekte bu oran yaklaşık olarak kullanılır. Örneğin 2'ye 3, 3'e 5, 5'e 8, 8'e 13 veya 13'e 21 gibi…

Uzun süre önce benzer bir kavram "Dokuz Kare Kuralı" adıyla
Çin'de geliştirilmiştir. Altın Oran'a şaşırtıcı bir benzerliği vardır. Dört çizgi kullanılarak görüntü dokuza bölünür ve Altın Oran'a benzer bir yaklaşımda bulunulabilir.

Bu dört çizginin kesim noktaları görsel algıların en keskin olduğu yerlerdir.
Fotoğrafçılık açısından bu noktalar "İlginç Noktalar" olarak adlandırılırlar.

Su altı peyzajında odak noktasını bu dört ilginç noktadan birine yerleştirmeyi deneyebiliriz. Bu kavram hakkında hiç düşünmemiş olanlar bile güzel tasarımlar yaratabilirler. Bu onların güçlü görsel algılara sahip olmalarından kaynaklanıyor olabilir. Bir tasarımcı bir yer seçip oraya bir şey koyabilir. O bunun 'doğru' olduğunu hissettiğinde orada Altın Oran'ın varolduğu gözlenebilir. Bana inanmıyorsanız bunu kendiniz deneyebilirsiniz. Nesneleri başka nereye koyarsanız koyun size doğru görünmeyecek ve orada Altın Oran olmayacaktır. İnanması zor da olsa kendi "Dokuz Kare Kuralı"nızı çizerek yeniden deneyebilirsiniz.






Dokuz Kare Kuralını uygulayarak Odağın nereye yerleştirildiğini görebilirsiniz.



Dokuz Kare Kuralı tıka basa dolu tasarımların ortasında bile şaşırtıcı etkisini açıkça gösterecektir.

Su Altı Peyzajı Hakkında: Biçim Ve Şekil

Burada su altı peyzajının bazı temel tasarım şekillerini analiz edeceğiz. Böylece kendi akvaryum tasarımınızın hangisine dahil olduğunu görebilecek ve yeni şekiller ve kombinasyonlar ortaya çıkarabileceksiniz.



Gerçekte her tarz benzersiz ve harikulade hale getirilebilir. Bunun için gerekli olan biçim ve renklerden uygun şekilde faydalanmaktır. Her tasarım bir başyapıt haline gelebilir. Elbette moda dünyasında olduğu gibi su altı peyzajında da tarzlar yıldan yıla değişim gösterirler. Örneğin bu yıl ADA'da beyaz kum kullanan iç bükey şekilli bir çok tasarım var. 2002 ve 2003 yıllarında ise daha fazla üçgen tasarım mevcuttu. Çok uzak olmayan geçmişte de Dutch Wall çok revaçtaydı.

Bu yüzden tasarım konusunda söylenecek şeylerin en iyisi insanların ne kadar fazla çeşitlilik olduğundan haberdar edilmesi olacaktır. Bu yolla belki insanları kendi tasarımlarını geliştirmeleri yolunda motive etmek de mümkün olabilir.
Tasarımında bir hedefi olan biri hata yapmaya daha az meyilli olacaktır.




Farklı şekiller
farklı tarzlar yaratır.



Çevreleyici bir duvar veya sınır bahçe tarzı bir tasarım için gereklidir. Başka tarzlarla birleştirilerek harika su altı peyzajları oluşturulabilir.

Kaynak

Su Altı Peyzaj Sanatı - Art of Aquascape

Eğer çiçek düzenlemesi yapmak bir sanat türü ise, akvaryum tasarımı da bir sanat türü olarak kabul edilmelidir.

Tasarım ve Sanat

Eğer bir şeye sanat denecekse o son derece kişisel ve öznel bir şey olmalıdır. En önemlisi, bu belgenin yazarının umduğu gibi, izleyicilerin algılayabileceği bir şeyi ifade etmesidir. Farklı zamanlar, farklı etnik kökenler, farklı kültürler, farklı kişilikler tekniklerin ve ifadelerin değişen seviyelerini ifade ederler. Neyin güzel ya da hoş olup olmadığıyla ilgili bir kural setimiz olması gerekmez. Bir obje ve onun güzelliği her bir birey tarafından gerçekten takdir edilir. Eğer insanların çoğu bir objenin güzelliği üzerinde anlaşıyorsa artık o güzeldir. Ama bunun tersi doğru değildir. Çünkü zaman değiştikçe insanlar ve beğendikleri şeyler de değişir. Van Gogh bunun için iyi bir örnektir. Kendisi ölmeden önce çalışmaları değerlenmemiştir.

Estetik ve Tasarım

Su altı bitki düzenlemesi karadaki bitki düzenlemesinden daha zordur. Estetik algılama ya da tasarım konusunda becerikli biri doğal olarak daha kısa sürede düzenlemeler yapacaktır. Boyut oranı, altın oran, alan derinliği, renklendirme, uzaklık gibi kavramlar bu tip kişiler için oldukça kolay gelecektir. Yine de bu meziyetlere sahip olmak güzel bir tank hazırlamanın garantisi değildir. Başlangıçta düzenlemeleri güzel görünse bile zaman geçtikçe tankları devam ettirme konusunda iyi olmayabilirler. Bitkiler kontrolsüz bir şekilde gelişebilir. Beklendiği gibi gelişmeyen şeylerin zorlanması düzenlemeyi gereğinden fazla gösterebilir. Bu yüzden güzellik ve sağlık ele ele giderler.

Bu meziyetleri olmayan birisi ise bunları öğrenerek ya da başkaların yaptığını taklit ederek aradaki farkı kapatabilir. Kitaplar, internet ve ilgi başkalarının düzenlemelerindeki bilgi ve tecrübeyi edinmeyi sağlayabilir. Bu bir şiiri ezberlemek gibidir; şiir yazamayanlar bile onu kopyalayabilirler. Ama bitkili tankın bir yaşamı vardır. Bu hayat dolu bir sanattır. Yaşayan bir şeyin kendi karakteri vardır ve zamanla değişebilir hatta azabilir de. Tasarımın bu yanı sürdürülmesi ve ifade edilmesinin üzerinden gelinmesi gereken bir tarafıdır.

Düzenleme Hazırlıkları

Bir yerleşimi tasarlamadan önce kendi özgün planımızı oluşturmamız gerekir. Her bitkiyi ve ihtiyaçlarını anlayacak kadar yeterli araştırma yapılmalıdır. İlk koşul tasarımda kullanılacak bitkiler hakkında gerekenleri öğrenmektir. Çok farklı gereksinimleri olan bitkileri bir arada kullanmamak gereklidir.

Düzenlemeye uygun temanın bulunması için kaya ve kök bulunan bütün yerlerin dolaşılması zorunlu olabilir. Yine de eğer yanka konulduklarında uygun görünmezlerse kullanılmamaları gerekir. Harika bir tasarımın mutlaka bir odağı olmalıdır; bir kök, kaya veya kırmızı bir bitki. Bu sayde daha güzel görünecektir. Yani düzenlemenin bir ruhu olması gerektiği gibi bir odağı da olmalıdır.

Düzenleme sürecinde tasarımcının aklında bir çok resim olmalıdır. Bunlar geçmiş tecrübelerle ilgili resimler de olabilir. Buradan sonra ilerler ve kendi ideal tasarımını uygular. Zamanla ve tecrübeyle objelerin nereye yerleştirileceği konusunda keskin bir his geliştirirsiniz. Başka denemelerinizde sevdiğiniz kaya veya köklere dayanan tasarımlar bile geliştirebilirsiniz.

Tarzınızı Nasıl Geliştirirsiniz

Bir tarz geliştirmenin en hızlı yolu ünlü sanatçılardan öğrenmektir. Bu yeni başlayanlar için en iyi metottur. Belki taklit birileri için güzel görünmeyebilir ama ünlü Zhang Da Qian'ın bile başkalarının çalışmalarını taklit ederek başladığı unutulmamalıdır. Dünyada bir birinin eşi iki tank yoktur. Henüz kendi tarzını geliştirememiş olanlar için uygun olanı başkalarının düzenlemelerini öğrenmeleri ve böylece nelerden hoşlandıklarını keşfetmeleri ve kendi tarzlarını geliştirmeleridir. Tarz geliştirilmesi ve hasadı uzun süren bir şeydir.

Akvaryum Düzenlemesinin Gereklilikleri

Akvaryum düzenlemesinin anlamı kısıtlı bir alanın ortasında sınırsız hayalin dolaşımıdır. Camdan bir kap içinde başlangıcını doğadan ve yaratıcısının anlatımından alan bir tasarımdır. Farklı tank boyutları farklı derecelerde meydan okumalardır. Sabır ve dayanıklılığı kullanarak bir çok problemin üstesinden geliriz. Bitkili akvaryumların insanları çekmesinin nedeni budur.

Sıklıkla sadece ilerideki bir biriyle ilişkili problemleri ve sorunları bulmak için tanklar kurduğumuz olur. Alg patlaması, uyum sağlayamayan bitkiler, beklenildiği gibi gelişmeyenler, solup gidenler, rengini kaybedenler, aşırı gelişenler insanı asıl amacından uzaklaştırmaya çalışırlar. Bunlar bitkilerin yetersiz anlaşılmasından dolayı ortaya çıkan şeylerdir. Bu problemlerin üstesinden gelmek bitkili akvaryumlarda bir mutluluk kaynağıdır. Bu yüzden başarılı bir düzenleme sadece kurulumun başlangıcındaki güzel görüntü demek değil aynı zamanda zamanın testine de dayanabilmek demektir.

Bitkilerin bakım istediğini, sadece dikilmediğini bilirsiniz. Zamana direnebilecek bir düzenleme bir çok sorunun üstesinden gelmelidir. Farklı bitkiler farklı sonuçlar doğuracaktır. Çok uzun süre aynı görüntüyü koruyan düzenlemeler zamanla sıkıcı olabilirler. Bitkiler değişken sıcaklık, ışık, tank boyutları, gübreleme ve bakım altında farklı gelişimler göstereceklerdir. Bu da bitkili tankların insanları hayran bırakma nedenlerinden bir diğeridir.

Bitkili akvaryumlarda bitkiler başrollerde balıklar ise yardımcı rollerdedirler. Wayne Sham "Balıklar ölebilir ama bitkiler solmamalıdır" demiştir. Ben "Bakteriler mutlaka yaşamalıdır" eklemesini yapmak istiyorum. Bu muhtemelen bir çok bitkili tank sahibinin ortak sesidir.

Bitkili bir tankın sürdürülmesi başka bir formdaki yaratıcı bir sanattan çok daha uzun sürecektir. Belki sizin bitkili tanklarla gerçekten göreceli olarak kısa bir tecrübeniz olabilir. Bir çok sefer düzenleme ve bitkiler sabit kalmasına rağmen sonuç görüntüsü başlangıçtan oldukça başka olur. Başlangıç ve sonuç görüntüleri arasındaki farkı en aza indirmek için gerekli kontrolü kazandığınızda artık gerçek bir sanatçı olma yolundaki mesafeniz kısalmış demektir.

Yeni Başlayanlar İçin Bir Kaç Tavsiye

Neden yeni başlayanların çoğu bitkili tanklarını bir süre boyunca muhafaza edemezler? Bunun temel nedeni kullandıkları bitkileri yeterince anlamamış olmalarıdır. Onları isteksiz bir şekilde satın alırlar. Diktikten sonra bu bitkilerin kendi tanklarında yeterince iyi olmayacaklarını keşfederler. Bu yüzden bir çok kez yeniden yapar ve sonunda vazgeçerler. Yeni başlayanlar için ne istediklerini öğrenmeleri zorlu bir süreçtir. Bu birine boş bir sayfa verip bir tema veya gereksinim olmaksızın resim çizmesini istemeye benzer. Tersine bir şekilde eğer referans olarak bir kitap verilirse hayal gücü delice işleyecektir. İşte tam da bu yüzden yeni başlayanların diğerlerinin çalışmalarına bakmaları gerekir. Hatta imkanları varsa bir canlı bir gösterime gitmeleri faydalı olacaktır.

Günümüzde bitkili tankların görüntülerini sunan bir çok internet sitesi bulunmaktadır. Bu siteler bitkili tank kurmak isteyenlere yardımcı olmakta ve bir çok hatanın mücadelesinden kurtarmaktadırlar. Her site farklı kalitede olabilmektedir. İyi görünen çalışmalar daha sonra referans olabilmesi için yer imlerine eklenmelidir.

Şimdilerde Hong Kong'ta çok fazla bitkili tank sahibi yok. Bir çok kişi daha az problemle uğraşmaları gerektiğinden balık tanklarını tercih etmektedir. Başarı oranı da yüksektir. Bitkiler tesadüfen kullanılmaktadır. Hatta bazıları düzenlemelerini haftalar içinde değiştirmektedir. Bunlar bitkileri budamadıkları gibi suyu da değiştirmezler. Bir çoğu bunları yapmak için işlerinden vakit kalmadığından yakınmaktadır. Hala bir çoğunda yoğun alg problemleri mevcuttur. Ortaya çıkacak sonuç sizin ne kadar emek harcamaya istekli olduğunuzla ilişkilidir.

Başarılı bir düzenleme başlangıçtaki güzel görünümden ibaret değildir. Bitkilerin ihtiyaçlarının anlaşılması, budanarak üretilmesi ve bakımı harika görünen bir tankın anahtarlarıdır. İyi bitkilendirilmiş bir tankın potansiyel sorunlarının üstesinden gelebilmek için elbette çokça zaman ve sabır gerekir. Bu nedenle yukarıda bahsedilen kişiler bu tip bir zihniyete sahip olmadıklarından vazgeçmekte hatta hiç denememektedirler.

Diğerlerinin eleştirilerini dinleyin. Başkalarının düzenlemenize dair fikirleri sadece fikirdir daha fazlası değil. Yapılması gereken şey diğerlerinin fikirlerini dinlerken objektif olmaktır. Olumsuz eleştiriler karşısında sinirlenmeyi gerektiren bir şey yoktur. Genellikle başkalarının söylediklerini dinleyerek paha biçilemez bilgiler edinilebilir. Aynı zamanda başkalarının tavsiyeleri sayesinde yeni düzenlemeler yaparken aynı hatalara düşmekten de kurtulunur.

“Hareket Gerçeğin bir ölçüsüdür”; bir şey yapmadan konuşmak size bir şey kazandırmaz. Sadece daha fazla deneme yapan ve yanılanlar başarının güzelliğini tadabilirler.

Neden su altı peyzajını seviyoruz? Çünkü bizler doğanın parçalarıyız. Beton bir ormanın içinde yaşasakta, kalbimizin derinliklerinde yaşamın doğal haline özlem duyarız. Akvaryum tasarımının içinde yeralmak insanla doğanın ilişkilerini derinleştirecek ve dünyamızdan zevk almamıza ve değerini bilmemize neden olacaktır.

Kaynak