CO2 Bağlantısı

Bir süredir akvaryum.com'da yayınladığım çevirilerimin bazılarını blog'a taşımaya karar verdim. Umarım okuyan, faydalanan olur.

Bitkili akvaryumların en fazla ihtiyaç duyduğu şey belki de CO2'dir. Çünkü bitkilerin gelişmek için fotosenteze ihtiyaçları vardır ve sucul bitkilerin çoğunun bu süreci gerçekleştirmek için suda çözünmüş CO2'ye ihtiyaçları vardır. Doğada CO2 su, yağmur ve havayla birlikte akar. Aslında dalgalı su bitkilere ihtiyaçları olan CO2'yi ulaştırmaya yardımcı olur. Halbuki tanklarda havadan CO2 geçişi en düşük seviyededir hatta havayla temas bile son derece kısıtlıdır. Bir kere CO2 seviyesi azalmaya başladı mı bitkiler daha yavaş gelişmeye başlayacaklardır. Bu yüzden tanka gerektiği kadar CO2 ilave etmemiz gerekir.

En yaygın CO2 ekleme yöntemi tüplü sistemlerdir. Yaklaşık 70 bar'lık bir basınçla CO2 gazı tüpün içine sıvı olarak sıkıştırılır. Regülatörler vasıtasıyla CO2 suya karıştırılır. CO2 tüpleriyle birlikte kullanılan bir çok aksesuar bulunmaktadır. Bu yazıda gazı israf etmeden bu malzemelerin nasıl uygun bir şekilde bağlanması gerektiğini anlatmaya çalışacağım.

CO2 tüpleri piyasadan metal, paslanmaz çelik veya aliminyumdan yapılmış olarak satın alınabilir. ilk iki tip tüp daha ağır olur ve düzenli bakılmazsa paslanabilir. Aliminyum olanları biraz daha pahalı olmasına rağmen daha hafif olur ve paslanmaz.

Hem tek hem de çift göstergeli modellerde regülatörler bulunur. Tek göstergeli olanlarda basınç düzenleyici çoğunlukla bulunmaz. Göstergede sadece tüpün içindeki gazın basıncı görünür. İki göstergeli olanlarda ise hem tüpün içindeki basıncı hem de akvaryuma giden gazın basıncını görmek mümkündür. İki göstergeli modellerde bulunan basınç düzenleyici ile tüpün içinde bulunan gazın 70 barlık basıncı 4 bar ile difüzöre gönderilecek şekilde düşürülebilir.

Havalı valfler regülatörlerin gücünü kontrol eden cihazlardır. Doğru ya da alternatif akımla çalışabilirler. Alternatif akımla çalışanları daha fazla ısınırlar ve bir kez açılınca içlerinden CO2 geçişine izin verirler. Havalı valf normalde regülatöre bağlanır ve ışıklarla birlikte açılmasını sağlayan bir zamanlayıcı ile kontrol edilir. Gazın basıncı azaltıldıktan sonra bağlanması gerekir aksi halde sızıntı yapabilir. Bu yüzden en iyisi selenoid valfi iki göstergeli regülatöre bağlamaktır.

İnce ayar vanası dışarı çıkan gazın kontrol edilebilmesine izin verir. Regülatör tek başına bu işi yapamayacağından çok küçük miktarda gaz çıkışını ayarlayabilmek için gerekli olan hassas ayar da onun sayesinde yapılır. Bir kabarcık sayacıyla birleştirildiğinde çıkan gazın daha iyi gözlemlenmesini sağlar.

Check valf gazın tek yönlü geçişine izin verdiği gibi tanktaki suyun geriye akmasını da önler.

Kabarcık sayaçları genellikle camdan yapılır. İçine az bir miktar su doldurulabilir. Bu sayede içinden CO2 geçişi olduğunda gaz çıkışı gözlenebilir. Kabarcık sayacıyla ölçülen şeyin geçen gaz miktarı değil sadece gazın ilerleyiş hızı olduğunu gözden kaçırmamak gerekir. Gaz kabarcıkları farklı kabarcık sayaç modellerinde farklı boylarda olabilirler. Difüzörlerin ve CO2 tüplerinin tipleri de kabarcıkların boyunu etkileyecektir.

Difüzörler CO2'yi bitkilerin özümseyebilecekleri miktarlarda suya karıştırırlar. Difüzörler gazı o kadar küçük parçalara ayırırlar ki gazın buharlaşması veya yüzeyden kaybolması daha uzun zaman alır. Genellikle seramik plakadan yapılır ve CO2'nin suya geçişini zorlamak için güçlü basınçla birlikte kullanılırlar. Bu yöntemle gaz bir yandan diğer yana sürüklenir ve çok küçük kabarcıklara bölünür. Difüzörler gazın saçılımı ve suya karışımı en fazla olması için tanklarda su akışının aşağıya doğru olduğu derin yerlere yerleştirilirler.

Bağlantı açısından boruların İngiliz sistemine göre mi metrik sisteme göre mi üretildiklerine dikkat edilmelidir. Hong Kong'da üretilen boruların önemli bir çoğunluğu İngiliz sistemine göre imal edilse de metrik sistemle üretilenler de vardır. Almadan önce tedbirli davranıp sormak akıllıca olacaktır. Piyasada farklı tipteki boruları bir birine bağlamak için dönüştürücüler de bulunabilmektedir.

Kaynak

yüksek sıcaklık ve balıklar

Sıcaklıkların artmasıyla akvaryumda tehlike baş göstermeye başladı. 30 derecenin üzerine çıkan sıcaklıklara dayanamayan pek çok balığımı kaybettim. Hiç neon'um kalmadı. Siyah neonların yarısı gitti. Dört kakadu'nun sadece erkek olanı kaldı. Pek çok kribensis dayanamadı sıcağa.En ucuz soğutucunun 1500ytl civarında olması beni biraz daha verip klima almaya yöneltiyor. Hem böylece ben de serinlerim biraz ;) Bitkiler için de çok iyi olacak ortamın sıcaklığının azalması.

fotosentez yeniden

İki hafta kadar önce akvaryumda karbon kaynağı olarak kullandığım Seachem Flourish Excel bitmişti. Ben de akvaryuma bir türlü bir CO2 sistemi kurmadığımdan bitkiler fotosentezi önce azalttılar sonra tamamen durdurdular. Gelişimlerinde de gözle görülür bir duraklama oldu. Bitkilerin ihtiyacı olan hemen hemen her şeyi verdiğim halde fotosentez için gerekli karbon olmadığından akvaryumda işler kötüye gitmeye başlamıştı. Dün otuz.com'dan sipariş ettiğim ürün bugün elime ulaşınca (bu kadar hızlı bir alışveriş sitesi görmedim, arada onu da söyleyeyim) hemen bir doz kullandım ve aradan geçen iki saatte bitkilerim eski güzel günlerdeki gibi fotosenteze başladılar.

En kısa sürede CO2 için tüplü siteme geçmem lazım. Akvaryuma bu kadar para harcadıktan sonra ~200ytl'lik bir şeyi, üstelik bu kadar önemliyken, hala alıp kullanmadığıma inanamıyorum.

yeni bir oyunca daha

Geçenlerde bir PH-metre almış ve başıma iş çıkarmıştım. Şimdi de bir Amonyak Alarmı aldım. Akvaryumumda böyle bir tehlike olmamasına rağmen oyuncak oyuncaktır diyerek aldım. Basit bir şey aslında akvaryum camına içten yapıştırıyorsunuz. Fotoğrafta göründüğü gibi dairenin ortasında ki bölüm hangi rengi gösteriyorsa sistemdeki amonyak o seviyede demek oluyor. Durumlar şöyle: SAFE (<0.02ppm), ALERT (0.05ppm), ALARM (0.2ppm) ve TOXIC (0.5ppm). Bende elbette safe çıktı. İşin iyi tarafı arada bir (böyle bir tehlike olmamasına rağmen) amonyak oranında bir değişiklik var mı diye bakabilmek. Yılda bir değiştirilmesi gerekiyormuş.

Ürünün kullanma talimatlarında 6 ph'ın altında çalıştırın diyor ama bende ph altının altına inmiyor tabiki.

pek bir değişiklik yok

Klasik olarak önce tutsun, çoğalsın diye uğraşma; ardından akvaryumdan çıkartıp oh be, yer açıldı diye sevinme. İşte benim akvaryum maceram ;)

Yeni balıklar ve bitkiler

Uzunca yazamayacağım ama Ankara'dan yeni balıklar ve bitkiler aldım. Çok güzeller:





Bu da son durum:

UV Filtre tamamdır

Dış filtreyi söküp takmak zor geldiğinden UV filtreyi ancak bugün devreye alabildim.



Dış filtre olarak eheim 2213 kullananların bildiği gibi en büyük sorun filtrenin ilk çalıştırılma anıdır. Ben filtrenin çıkışına bir de yeni UV cihazını takınca havası alınması gereken yer fazlalaştığından kan ter içinde kaldım. Fotoğrafta belli olmuyor ama UV cihazının giriş ve çıkış bölümlerinde çok güzel bir mavi ışık var.

Sırada önce PH kontrol ünitesi var, sonra da CO2 sistemi. Daha sonra da bir RO cihazı alayım diyorum. Bakalım.

Akvaryum için CO2 sistemi

Akvaryumdaki bitkilerin fotosentez için ihtiyaç duydukları karbonu herkesin yaptığı gibi CO2 ile karşılamak istiyorum. Bugüne kadar Seachem Flourish Excel (organik karbon) kullanıyordum ama hem arada bir unuttuğumdan hem de günde bir kez dökülen sıvının tüm günlük ihtiyacı karşılamakta yetersiz kalacağını düşündüğümden tüplü sistemle CO2 vereyim diyorum. Bunun çok daha ucuz yolu mayalı sistemle CO2 üretmek ama o da pek profesyonel görünmüyor. Alayım 5 litrelik bir tüp aylarca karbon konusunu düşünmeyeyim istiyorum ama Çanakkale'de neyi bulmak mümkün ki? Yine internette araştırma yapmak lazım. Neymiş bu CO2 sistemi diyenler buradan ayrıntılı bilgi alabilirler.

Aslında suya CO2 verince PH'ı düşeceğinden bu sistemi bir PH kontrol ünitesiyle desteklemek lazım ama hepsi birden pahalıya malolur. Hem her şeyi birden yapınca oynayacak şey kalmıyor ;)

UV Filtre

Uzun zamandır almak istediğim şeylerden biri olan ultraviole filtreyi sonunda aldım. Dış filtrenin çıkışına bağlanması gerektiği için dış filtreyi kapatmam gerekecek. Filtreleri bağlamak için aldığım UPS gelince sistemi tam olarak devreye alacağım. Nedir bu UV Filtre derseniz buraya bakabilirsiniz. Filtre şöyle bir şey:



Son budamalardan sonra akvaryum da şöyle:

Sonunda glossostigma aldım

Günlerdir hazırlık yaptığım Glossostigmalar bugün canlibitki.com'dan geldi. Oldukça iyi paketlenmiş olduklarından sağ salim ulaştılar elime. Garip bir şekilde hepsi çok uzunlar, en uzunları 12 cm civarında. Glossolar için çok büyük rakamlar bunlar. Bakalım zemine tutunmalarını sağlayabilecek miyim?